Klonlama: Fransızca "copie", Latince "copia" kelimesi, Türkçe'de "kopya" ile ifade edilir. Günlük yaşantımızın her kesiminde, bu kelimenin farklı alanlarda kullanıldığını duymuşsunuzdur. "Aslı bende, size bir kopyasını gönderiyorum", "filmi kopyalamak gerekir", "bu film, İtalyanların çevirdiği eski bir filmin kopyası", "bir sanat eserinin kopyası", "şu bebek annesinin bir kopyası", "kopya çekmek", "Sergen'in bu hafta attığı gol, Hakan'ınkinin kopyasıydı" gibi.
Fotokopi işlemini de kopyalama kelimesi ile özdeşleştirip, 'fotokopi çektir' deriz. Fotokopi çektirmek, bir anlamda istenen adette kopyalama yapmak manasına gelir. Ancak, bu sefer farklı bir kopyalama türü ile karşı karşıyayız. İngilizce'de kullanılan "kloning" kelimesi, insanın, hayvanın ya da herhangi bir şeyin "aynı şekilde kendisini üretmesi" anlamına gelir. Bu konu üzerinde yoğunlaşan İngiliz bilim adamları, dünyada ilk defa bir sperm ve yumurta ile oluşan normal bir döllenmenin dışında "Klonlama" (kopyalama) yönetimiyle sadece bir hücreden canlı üretmede ve bu tekniği geliştirerek farklı türlere yaymaya çalışmaktadırlar. Bu alandaki en popüler örnek olarak gösterebileceğimiz "Dolly" isimli koyun, Dr. Wilmet ve ekibi tarafından, İskoçya Fidinbar'da hayvan üretim laboratuvarında, altı yaşındaki bir koyunun, üçüncü devrede hamileyken meme hücresinin kültür edilip başka bir koyunun içi boşaltılmış yumurtasının füze edilmesiyle meydana gelmişti. Söz konusu haberi açıklayan ajans, dünyada büyük bir tepkinin ve şaşkınlığın yaratılmasına neden olmuştu. Ve sokakta, sinemada, mistik alanda kısaca her yerde bilimin oldukça gerisinde kalan insandan tutun, ön safhalarda bulunanına dek, herkes bu olayı tartışmaya koyulmuştu. Kopyalama işlemi tüm hızıyla devam ederken bir başka haber de Ukrayna'dan ulaştı. Burada ölü ineklerden kopyalama çalışmaları yapılıyordu. Fransa ise, her çeşit ölü hayvandan kopyalama çalışmalarına hız vermişti.peki bu kopyalama işlemi nasıl oluyordu?

Bu kopyalama işlemi 4 değişik şekilde yapılabilir:

1. Transgenik teknoloji : Gen veya gen parçalarının bir fertten alınıp bir başka ferdin DNA'sına transferi şeklinde düşünülebilir. Bu teknolojide gen veya genler döllenmiş yumurtaya aktarılır.Mesela kanser oluşturan insan genleri fare embriyolarına aktarılarak drog sanayiinde tedavilerin testinde kullanılabilmektedir. Bu teknoloji ile insandan Koyu'na, domuza, sığıra ve keçiye gen aktarımı yapılmakta, sütlerinde insan proteini üretilmesi yanı sıra organ, doku ve kan üretme imkanı da bulunmaktadır. Bu protein ile emphysema ve cystic fibrosis gibi hastalıklar tedavi edilebilmektedir.

2. Çekirdek transfer teknolojisi : Bu teknoloji bir hücredeki bütün genomu yani somatik kromozomların bir hücreden diğerine naklini ifade eder. Çekirdek, döllenmiş yumurta hücresinden alınmakta ve çekirdeği alınmış fakat döllenmemiş yumurta hücresine yerleştirilmektedir. Bu sistemle uygulanan böyle bir teknik klonlama olarak değerlendirilmemektedir. Zira bir duplikasyon işlemi bulunmamaktadır. Ancak burada sitoplazmada bulunan mitokondri DNA'ları farklıdır.

3. Çekirdek teknolojisini kullanarak yapılan klonlama : İki şekilde yapılmaktadır;
a. Embriyo klonlama :Alınan örnek, döllenmiş bir embriyodan alınıp yine aynı annenin yumurtasında çekirdek transferi yapılırsa bu durumda mitokondri DNA'ları aynı olacaktır. Bu teknoloji benzer ikizlerin oluşturulmasında kullanılmakta ve embriyo klonlama olarak bilinmektedir. Sığır, kurbağa ve farede de başarılı şekilde denenmiştir. İnsanlarda da bu tip klonlama yapılmış ancak bu ikizler yaşatılamamıştır. Bununla beraber basında klonlama olarak isimlendirilmesine rağmen bu uygulamada farklı çekirdekler kullanıldığı için bunlar gerçek klonlar değillerdir.
b. Normal canlı klonlama : Dolly doğuncaya kadar, normal bir canlıyı klonlamak mümkün değildi. Organizma döllenmiş bir yumurtadan meydana gelmekte ve her bir hücre döllenme sonucunda oluşan tüm bir genomu içermektedir. Her bir hücre birbirinin tamamen aynısıdır. Ancak, büyüme ve gelişme olayları hücrelerde farklılaşma meydana getirmekte ve beyin dokusu, kalp dokusu, deri, kemik vs oluşmaktadır. Bazı genler somatik hücrelerde bu şekilde özel görevlere ayrıldığı zaman çalışmasını durdurmakta ve sadece ilgili deri, kemik gibi genleri çalışmaktadır. Embriyonik klonlama da farklılaşmaya başlamamış döllenmiş yumurta hücresinin çekirdeği (genom) kullanılmaktadır. Dolly'nin oluşumunda böyle bir dokudan alınan hücreyle bu işlem başarılmıştır. Bu transfer sonunda, somatik dokudaki çalışmayan genler tekrar çalışmaya başlamış ve genlerin çalışması organların oluşmasıyla durmuştur. Genlerin gerektiği zamanda çalışması veya çalışmasını durdurması klonlamanın esasını oluşturmaktadır. Bu işlem 277 denemeden sadece birinde başarıya ulaşmıştır. Bu uygulamada döllenmemiş yumurtanın çekirdeği çıkarılarak, somatik hücre çekirdeği bu yumurtanın içine yerleştirilmiştir. Oluşan zigot, herhangi bir koyuna nakledilerek gelişmeye bırakılmıştır. Bu uygulamanın embriyonik klonlamadan farkı, mitokondriyal DNA'nın farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Burada ilginç olan diğer nokta, Dolly bir babaya sahip değildir, fakat 4 anneye sahip olabilir. Mesela, annesi;
1. Genomu kullanılan bir dişi olabilir
2. Yumurta hücresini veren dişi olabilir
3. Gameti taşıyan bir dişi olabilir
4. Dişi, klonlanmış kuzuyu taşıyabilir.

4.Genetik ikizlik : İkizlik kavramı iki veya daha fazla benzer kardeşlerin oluşması anlamındadır. İkizlik, seksüel bir üretim sonucudur. Hücredeki bütün DNA iki farklı ferdin DNA'larının yarısını taşımaktadır. Döllenmiş yumurta iki ya da daha fazla parçaya tekrar bölünecek ve aynı cinsiyette fertler meydana getirecektir. Bu olayın çekirdek transferi ile ilgisi yoktur. Klonlama ise aseksüel bir üretimle ilgilidir. Klonlamada mitokondri DNA'ları farklı olabilir ancak ikizlikte hepsi aynı olmak zorundadır

---

---