|
Kullandığınız araç ne olursa olsun, karşılaşabileceğiniz
tehlike ve zararlardan uzak kalmak istiyoranız mutlaka
aşağıdaki temel güvenlik stratejilerini dikkate almalısınız.
- Aracı hareket ettirmeden ve durdurmadan önce mutlaka
her şeyi kontrol edin ve yolunda olduğundan emin olun.
- Araçtan iniş sırasında dikkatli olun. Özellikle taşıtın
sol tarafındaki kapılar, yoldan başka araç, bisikletli
veya yaya gelmediğinden emin olunmadan açılmamalıdır.
- Araç kullanırken hep dikkatinizi yola verin ve genellikle
sağ tarafa dikilmiş olan trafik işaretlerini asla gözden
kaçırmayın. Sürüş halinde iken araçtakilerle konuşursanız
gözünüzü asla yoldan ayırmayın. Çok kaza olduğu bilinen
yol ve kavşaklarda daha da dikkatli olun. Alkolle ilgili
yasak ve sınırlamalara mutlaka uyun.
- Mümkün olduğunca trafik akışına uymaya çalışın. Aşırı
hız farklılıkları tehlike yaratabilir.
- Hız limitlerine uyun. Kazaların çoğu aşırı hız ve
dikkatsizce yapılan hareketler nedeniyle meydana gelir.
Trafik işaret levhalarındaki hız sınırları, müsaade
edilen maksimum hızlardır ve ancak trafik, hava ve yol
koşulları uygunsa uygulanabilir. Yol boşsa ve polis
kontrolü yoksa bile hız sınırlarını aşmamaya özen gösterin.
Seyahat ettiğiniz yolların hız limitlerini bilin. Bunlar;
şehir içi, şehir dışı ve otoyol hız limitleri olmak
üzere, sadece üç tanedir. Aksi bir işaret bulunmadıkça
bunlar geçerlidir.
- Yokuş aşağı asla boş vitesle inmeyin ve hızınızı
artırmamaya dikkat edin. Yokuşları çıkabileceğiniz vitesle
inmeye özen gösterin Aksi takdirde sürüş kontrolünüzü
kaybedebilirsiniz.
- Şehirlerarası yollarda başka araçlara çok yaklaşmayın
böylece eğer kaza yaparlarsa karışmamış olursunuz.
- Yolun ilerisine bakarak, herhangi bir problem yaklaşmadan
önce ondan haberdar olun. Sık sık aynalarınıza göz atın.
- Sollama yaparken dikkatli olun. Sollama yapmak için
geçmek istediğiniz aracın hızından yeterince yüksek
hızda olmanız gereklidir.
- Muhtemel acil trafik durumlarını sürekli olarak düşünerek,
başka yol alternatiflerini değerlendirin ve kurtulma
planları yapın.
- Sol şerit, hızlı sürüş şeridi değil geçiş şerididir.
Geçişler dışında sol şeritte seyretmeyin. Hız yapanları
yavaşlatmaya çalışmayın.
- Şehirlerarası yollarda, yağmurlu ve sisli havalarda
gündüzleri de farlarınızı açık tutun. Bu diğer sürücüler
tarafından daha iyi görülmenizi ve böylece karşıdaki
sürücülerin daha dikkatli olmalarını sağlayacaktır.
Gece sürüşlerinde farlarınızın karşıdan gelen araç sürücüsünün
gözünü almaması için, geçiş süresince kısa farlarınızı
yakın.
- Trafikte durup sola dönmek için beklerken, tekerleklerinizi
ileriye doğru düz tutun. Eğer tekerleklerinizi sola
doğru kırarak beklerseniz, ve bu sırada birisi size
arkadan çarparsa sizi karşıdan gelen trafiğin önüne
iter. Ayrıca, önünüzde bir engel gördüğünüzde, hemen
diğer şeride geçmeden önce o şeritteki trafiği kontrol
edin ve onlara yol verin.
- Bazı kavşaklarda sağa dönüş için ayrı bir ışık bulunmadığı
ve yeşil yanmadığı sürece kırmızı ışıkta sağa dönüş
yapılamaz. Özel olarak ışık bulunan kavşaklarda ise
gene diğer yönden gelen trafiğe dikkat edilerek dönüş
yapılabilir.
- Çok şeritli yollarda sağ şeritten giderken, trafiğin
elverdiği ölçüde geçici olarak bir iç şeride geçerek,
sağdan giriş yapacak olan araçlara güvenli ve düzgün
giriş yapmaları için kolaylık sağlayabilirsiniz.
- Dönüşlere gelmeden önce yavaşlayın. Eğer dönüşün
ortasında sert bir fren yaparsanız aracınızın dengesi
bozulabilir.
- Aracınızda ABS (kilitlenmeyi önleyici fren sistemi)
varsa, ilk kullandığınızda pedal titreşimi ve gürültüleri
sizi şaşırtabilir. Bu yüzden, ABS'nin nasıl hissettirdiğini
anlamak için, acil bir durumu beklemeden, yağmurlu bir
günde kumlu, kaygan bir yol ya da boş bir park alanı
bulup, ABS'yi uyarmak üzere sert bir fren yapabilirsiniz.
- Araç kullanırken telefonu kullanmayın. Araştırmalara
göre, araç kullanılırken yapılan telefon konuşmaları
kaza riskini yaklaşık dört kat artırmaktadır. Kulaklıklı
veya "hands-off" telefon kullanımı da ne yazık
ki riski azaltmamaktadır.
- Gece araç kullanırken yaklaşan farlara fazla bakmamaya
çalışın. Eğer görüşünüzü körleştiriyorsa, bakışınızı
yolun sağ kenarına doğru yoğunlaştırın.
- Uykusuz bir halde araç kullanmayın. Gözleriniz bir
noktaya sabitleniyorsa bu tehlike işaretidir. Bulduğunuz
en yakın ve güvenli yerde sağa çekerek kısa bir süre
kestirin.
- Kısa süreli de olsa, aracınızı terk ederken güvenceye
alın. Düşük vitese takarak el frenini çekin, camları
kapatın, ve kapıları kilitleyin.
- Ön konsolun üzerine görüşünüzü etkileyecek ya da
dikkatinizi dağıtabilecek cisimler koymayınız.
- Yavaş akan şehir içi trafiğinde bile emniyet kemerinizi
takınız. 20km/s bile sürat bile, kaza anında başınızı
çarparak yaralanmanıza yetecek bir sürattir.
- Arka koltukta bile emniyet kemerinizi takınız.
- Fren balatalarınızı her 5000 km.de bir kontrol ediniz
böylece olabilecek bir problemi zamanında farkedebilirsiniz.
- Lastikler, önemli bir aktif güvenlik elemanıdır dolayısıyla
diş derinliği azalan(min. 2mm) lastiklerinizi yenisiyle
değiştirmelisiniz ve lastik havalarını hergün aracınıza
binerken gözle kontrol etmeniz .
- Siz etrafta başka sürücü ya da yaya göremeseniz bile,
birilerinin sizi görerek hareketlerini ayarlama ihtimalini
düşünerek mutlaka dönüşlerde sinyallerinizi kullanınız.
- Tüm aydınlatma ve uyarı ışıklarınızı düzenli olarak
kontrol ediniz.
BİRKAÇ ÖNEMLİ NOKTA...
Aktif güvenlik ve pasif güvenlik ne demektir?
Kaza anında yaralanmayı en aza indirmek için geliştirilen
güvenlik ekipmanları aktif güvenlik elemanlarıdır. Emniyet
kemerleri, hava yastıkları, kapı içi çelik barlar, katlanır
pedallar ve boyun zedelenmesini engelleyen kafalıklar
buna örnektir. Pasif güvenlik elemanları ise kazanın
oluşumunu engellemeye yöneliktir. ABS, ETC, EBD gibi
elektronik donanımlar pasif güvenliğe örnektir.
Otomatik vites kullanımında nelere dikkat etmek gerekir?
Otomatik şanzımana sahip araçlar sürücünün istemi dışında
işlev gösterdikleri için hem hızlanmaları hem de yakıt
sarfiyatları manuel şanzımanlı araçlara göre fazladır.
Eğer sürücü otomatik şanzımanlı aracının vites aralıklarını
iyi biliyor ve gaza basma ayarlamasını da iyi yapabiliyorsa,
o zaman aracın yakıt sarfiyatında pek fark olmaz. Steptronik
şanzımanlı araçlar istenildiğinde hem manuel hem de
otomatik olarak kullanılabilir. Otomatik şanzımanlı
araçlarda yakıt sarfiyatı genelde, daha hızlıgidebilmek
için gaza aşırı yüklenilmesinden dolayı olur. Otomatik
şanzımana sahip bir aracın vites kutusunun yanındaki
harfler şu anlama gelir: P (Park Konumu); R (Geri Vites
Konumu); N (Nötr yani vites boşta); D (Drive yani sürüş
konumu); 1, 2, 3 (Birinci, İkinci, Üçüncü vites). Birinci,
ikinci ve üçüncü vites konumlarının yağmurlu, buzlu,
dik yokuşlar gibi aracın zorlanacağı durumlarda kullanılmasında
fayda vardır. Aracınızın otomatik vitesinin N konumunda
olması eğer duruyorsanız yakıt tasarrufunda faydalı
olur, ama hareket halindeyken asla.
Otomobilde garanti ve servis konusunda nelere dikkat
etmek gerekir?
Öncelikle almayı düşündüğünüz otomobilin size sağlayacağı
garantinin hangi şartlarda ve kaç yıl süreyle geçerli
olduğunu ayrıntılı bir biçimde araştırmalısınız. Sadece
motor ve yürüyen aksam garantisini değil, karoser garantisini
de gözden geçirmelisiniz. Serviste ise verilen hizmetin
güvenilir olmasına ve yurt çapında yaygınlığına dikkat
etmeniz gerekir.
Motor yağı hakkında bilinmesi gerekenler nelerdir?
Motor yağı motorun her hareketli parçasını koruyucu
bir tabakayla kaplayarak sürtünmeyi azaltır. Yağ atıklarından
kaynaklanan is, kül ve asitin ısınarak hareketli kısımlara
yapışmasını ve performansın azalmasını önler. Ayrıca
motorun soğutulmasının %40lık kısmını da motor yağı
yapar.
Otomobile aksesuar taktırırken nelere dikkat etmek
gerekir?
Otomobilinize aksesuar eklemesini sadece yetkili servislerde
yaptırmalısınız. Aksi takdirde yapılacak olan hatalı
montajın ileride pek çok soruna yol açabileceğini unutmamalısınız.
Ayrıca başka araçlardan çıkma parçaları kullanmamaya
çalışın. Çok çabuk arızalanan bu parçalar aracınıza
yarardan çok zarar verir.
ABS nedir? ABS sistemi olmayan bir araca sonradan ABS
takılabilir mi?
ABS otomobilin durma mesafesini çok fazla etkilemez
fakat kaygan zeminde tekerleklerin kilitlenmesini engelleyerek
direksiyona müdahale etmenizi sağlar. Böylece kilitlenen
tekerleklerle engele çarpmaktansa engelin etrafından
dolaşmanıza olanak tanır. Sonradan otomobile ABS takmak
ise mümkün değil denecek kadar zordur.
Hava Yastığı (airbag) nedir?
Kazalarda pekçok kişi başlarını direksiyona veya kontrol
paneline çarparak yaralanır. Hava yastağının amacı bu
çarpmaları önlemektir. Ancak hava yastığı (airbag) yalnızca
sürücü ve yolcu emniyet kemerlerinin sağladığı korumaya
takviye bir unsurdur.
İmmobilizer nedir? Immobilizerlı bir otomobile alarm
takılması bir sorun çıkarır mı?
Immobilizer birkaç noktadaki elektriksel devreleri keserek,
aracın kendi kontak anahtarı olmadan çalıştırılmasını,
sağlar. Yani aracın çalıştırılarak kaçırılmasını önler.
Ancak yeterli bir güvenlik önlemi değildir çünkü araca
çalıştırılmadan da zarar verilebilir. Immobilizer'ların
bu tip sorunları önleyecek yapıları yoktur. Bu nedenle
günümüz otomobillerinin standart donanımlarında immobilizer
bulunması, oto alarm sistemlerinin satışını olumsuz
yönde etkilemiyor. Tam tersine kullanıcıları araçlarına
oto alarm sistemini taktırmaya yönlendirerek satışı
artıyor. Çünkü immobilizer'lı araca oto alarm sistemi
bağlanırken, motor blokaj bölümünün bağlanmasına gerek
kalmıyor. Yani montaj işini kolaylaştırıyor.
Otomobilin amartisörlerinin patlak olması ne gibi sorunlara
yol açar?
Patlak amortisörler lastiklerin erken aşınması ve bu
nedenle yolla olan temasın kesilmesi, yan rüzgarlardan
olumsuz etkilenme, fren mesafesinin uzaması, virajda
savrulma, ıslak zeminde kızaklama, sürücü yorgunluğu,
araçtaki sarsıntı nedeni ile parlayan farların karşıdaki
sürücünün görüşünü bozması gibi sorunlara yol açar.
Farların aniden sönmesi durumunda ne yapmak gerekir?
Eğer farlarınız aniden sönerse:
· Birkaç kez far kolunu çevirerek farlarınızı tekrar
yakmaya çalışın
· Eğer yanmazlarsa diğer uyarı ışıklarınızı yakın (sinyaller,
park lambaları ya da sisler)
· En hızlı şekilde yol kenarına çekin
Eğer seyir halinde lastik patlarsa ne yapmak gerekir?
· Düz gitmek için direksiyonu sıkıca tutun
· Kademeli olarak yavaşlayın. Ayağınızı gazdan çekerek
ve hafifçe frene basın
· Eğer mümkünse yolda durmaktan kaçının, aracınızı yol
kenarına banket gibi güvenli bir yere çekin
· Eğer ön tekerleklerden biri patladıysa daha ciddi
bir durumla karşılaşabilirsiniz. Patlak ön lastik aracınızı
patlak lastiğin olduğu tarafa doğru çeker. Aracı düz
tutmaya çalışın ve yavaşça yolun sağına çekin.
Motor stop ederse ne yapmak gerekir?
Direksiyonu sıkıca kavrayın ve kenara çekin. Direksiyonu
çevirmek zorlaşır ve fren sertleşir ama her iki sistemde
çalışır.
Gaz pedalında sorun olursa ne yapmak gerekir?
Eğer ayağınızı gaz pedalından çektiğinizde araba yavaşlamazsa
ya da hızlanırsa:
· Dikkatinizi yola verin.
· Vitesi hemen boşa alın.
· Güvenli ve uygun bir anda yoldan çıkın; ve · Motoru
durdurun.
Eğer frenler bozulursa ne yapmak gerekir?
· Fren pedalını birkaç defa pompalayın. Bu genellikle
durmanıza yetecek kadar fren basıncı yaratır.
· Eğer bu işe yaramazsa el frenini kullanın. El frenini
yavaşca çekin, böylece arka tekerlekleri kilitleyip
kaymaya yol açmazsınız. Eğer aracınız kaymaya başlarsa
el frenini bırakın.
· Eğer bu da işe yaramazsa vites küçültmeye başlayın
ve yavaşca durabileceğiniz güvenli bir yer bulun. Arabanızın
yolun dışında olduğundan emin olun. Frenleriniz bozuk
haldeyken kullanmaya devam etmeyin.
Çoğu yeni araçta ABS (Kilitlenmeyen Fren Sistemi) vardır.
ABS sizin aracı kaydırmadan durdurmanızı sağlar. Aracınızın
kullanma kılavuzunu inceleyin ve ABSnin nasıl kullanıldığını
mutlaka bilin.
Genel olarak aniden durmanız gerekiyorsa;
- Aracınızda ABS fren sistemi varsa
· Fren pedalına mümkün olduğu kadar sert basın ve basmayı
sürdürün
· ABS çalışırken bunu fren pedalında hissedebilirsiniz.
Ayağınızı pedaldan çekmeyin. ABS sadece ayağınız fren
pedalındayken çalışır.
-ABSniz yoksa
· Eğer çok sert fren yaparsanız aracınız blokaja düşer
ve direksiyon kontrolünüzü kaybedebilirsiniz.
· Uygulayabildiğiniz kadar sert fren yapın ve bu arada
frenleri kilitlememeye çalışın.
· Eğer frenler kilitlenirse aracınızın savrulmaya başladığını
hissedersiniz. Bu durumda hemen ayağınızı fren pedalından
çekin.
· Direksiyon kontrolünüzü sağladığınızı hissettiğiniz
anda tekrar frene basın. Araç tamamen durana kadar bu
hareketi tekrar edin.
Çoğu olayda aracı çevirmek durdurmaktan daha kolaydır.
Herhangi bir kazayı önlemek için aracınızı çevirmeyi
de hesaba katın.
Direksiyonu iki elinizle sıkıca kavradığınızdan emin
olun. Aracınızı çevirdiğinizde ya da şerit değiştirdiğinizde
kontrolü kaybetmemelisiniz. Bazı sürücüler bir kazadan
kaçmak için direksiyonu çevirirler fakat başka bir kazaya
neden olabilirler. Direksiyonu herzaman gitmek istediğiniz
yöne doğru çevirin.
- ABS varsa
· ABSnin bir avantajı da fren yaparken aracınızı savrulmadan
döndürebilmenizdir. Eğer dönüş yapıp durmanız ya da
yavaşlamanız gerekiyorsa bu çok yardımcı olur.
- ABS yoksa
· Eğer ABSniz yoksa ani dönüş yapmak için önce frene
basıp sonra ayağınızı çekin ve direksiyonu döndürün.
Frene basmak aracınızı yavaşlatıp ön tekerleklere daha
fazla ağırlık bindirecektir. Böylece ani dönüş yapmanız
kolaylaşır. Fren yaparken ön tekerlekleri kilitlememeye
dikkat edin ya da o kadar keskin dönün ki aracınız sadece
ileri doğru kaysın.
|